Przyczyny bólu dolnego odcinka kręgosłupa
Pod względem patomechanizmu wyróżniamy kilka typów bólu krzyża:
 
Uraz mięśni i więzadeł. Uszkodzenie mięśni, więzadeł i innych elementów łącznotkankowych jest najczęstszą przyczyną dolegliwości bólowych dolnej części kręgosłupa. Najczęściej do urazu dochodzi na skutek pojedynczego epizodu przeciążenia lub kumulacji licznych bodźców uszkadzających. Uszkodzone mięśnie charakteryzują się zwiększonym napięciem i są bardzo wrażliwe na drażnienie mechaniczne. Czasem daje się wybadać w obrębie mięśni grudki o średnicy do 1 cm, są to punkty wyzwalające ból (ang. trigger point), których nawet stosunkowo niewielki ucisk wyzwala bolesny skurcz mięśni. W skrajnych przypadkach uciśnięcie takiego punktu może spowodować skurcz całej grupy mięśni, na przykład zginaczy uda. Dokładny patomechanizm bólu o charakterze mięśniowych a zwłaszcza powstawania punktów wyzwalających nie jest poznany. Na podstawie badań na zwierzętach uważa się, że na skutek urazu dochodzi do odruchowego skurczu mięśni, co powoduje dodatkowe wzmocnienie bodźca uszkadzającego - powstaje błędne koło chorobowe (tzw. reakcja skurcz-ból-skurcz), które ma tendencję do powolnego, samoistnego ustępowania. W bólu krzyża spowodowanym urazem mięśni i więzadeł generalnie rokowanie co do pełnego powrotu do zdrowia jest dobre, przy czym stosunkowo często może dochodzić do nawrotów dolegliwości.
 
Ból dyskogenny - spowodowany uszkodzeniem krążka międzykręgowego. Na podstawie badań histologicznych oraz obrazowych jak MRI stwierdzono, że z wiekiem dochodzi do postępującego zwyrodnienia krążków międzykręgowych (dysków). Wraz z upływem lat jądro miażdzyste (środkowa część dysku odpowiedzialna za amortyzację mechanicznych naprężeń) traci wodę, jego struktura - początkowo o konsystencji żelu - staje się włóknista. Dodatkowo w pierścieniu włóknistym, który otacza jądro miażdżyste, dochodzi do kumulacji mikropęknięć. Dysk międzykręgowy, z racji swego bardzo słabego unaczynienia, regeneruje się bardzo powoli i u niektórych osób dochodzi do przewagi procesów uszkadzających nad procesem regeneracji. W rezultacie osłabia się wytrzymałość mechaniczna dysku i dochodzi do jego stopniowego obniżania. Chociaż samym krążek międzykręgowy posiada bardzo niewiele receptorów bólowych, struktury znajdujące się w jego bezpośrednim sąsiedztwie, jak więzadło podłużne tylne, posiadają bogate unerwienie czuciowe. Gdy pierścień włóknisty dysk ulega mikrourazom dochodzi do lokalnego stanu zapalnego - lokalnie zgromadzone komórki zapalne wydzielają czynniki stanu zapalnego, które działają drażniąco na zakończenia nerwowe. Ponadto obniżenie przestrzeni międzykręgowej, związane z zapadaniem się krążka międzykręgowego, powoduje patologiczne wpuklenie się więzadła podłużnego a co za tym idzie drażnienie wolnych zakończeń czuciowych tam zlokalizowanych. Reakcją obronną organizmu na bodźce uszkadzające jest bolesny skurcz mięśni, który dodatkowo zwiększa odczuwanie bólu. Ból dyskogenny stosunkowo często ma charakter bólu przewlekłego, ale odpowiednia terapia (w zdecydowanej większości nie ma wskazań do leczenia operacyjnego) często przynosi trwałą ulgę.
wersja desktop powrót do wersji mobilnej