Anatomia kręgosłupa
Kręgosłup jest kluczową częścią szkieletu, przenoszącą ciężar górnej połowy ciała a także stanowiącą ochronę dla rdzenia kręgowego. Podstawową jednostką anatomiczną kręgosłupa jest krąg. Jego budowa anatomiczna odzwierciedla najważniejsze funkcje, które pełni kręgosłup.
 
Za funkcję podporową odpowiada masywny trzon kręgu, przenoszący 80-90% obciążeń. Tuż za trzonem znajduje się kanał kręgowy, wewnątrz którego biegnie rdzeń kręgowy lub, w odcinku lędźwiowo krzyżowym, tzw. koński ogon, czyli korzenie nerwowe ochodzące od najniższych części rdzenia kręgowego.
 
Dzięki swojej ażurowej budowie kręgosłup, przy stosunkowo niewielkiej wadze własnej, jest w stanie przenosić ogromne obciążenia jednocześnie chroniąc delikatne struktury nerwowe przy zapewnieniu doskonałej ruchomości całej konstrukcji. U większości ludzi w dniu narodzin kręgosłup składa się z 32-34 osobnych kręgów. Z czasem, w miarę dorastania w jego najniższej części dochodzi do zrośnięcia sąsiednich kręgów. Z połączenia pięciu kręgów krzyżowych powstaje kość krzyżowa, a cztery kręgi najniższe tworzą kość guziczną.

 
 

Kręgosłup pod względem budowy anatomicznej został podzielony na cztery odcinki:
 
  1. Odcinek szyjny. Najwyżej położona część kręgosłupa, składająca się z 7 kręgów opisywanych kolejno jako C1 do C7 (licząc od góry). Jest to stosunkowo najmniej obciążony odcinek kręgosłupa, charakteryzujący się największą ruchomością. Dwa najwyższe kręgi w tej części, zwane dźwigacz i obrotnik są szczególnie wyspecjalizowane, ich zadanie polega głownie na zapewnieniu maksymalnej ruchomości połączenia kości czaszki z kręgosłupem jednocześnie uniemożliwiając wykonywanie ruchów, które mogły by uszkodzić delikatne struktury nerwowe oraz naczynia doprowadzające krew do mózgu. Wewnątrz kręgosłupa, bezpiecznie ukryty w kanale kręgowym biegnie rdzeń kręgowy. Prawidłowo ukształtowany kręgosłup szyjny jest łukowato wygięty do przodu, a ten charakterystyczny kształt ten nazywany jest lordozą szyjną. Kształt ten zapewnia lepszą amortyzację sąsiadujących kręgów przez co znacząco odciążone są dyski międzykręgowe. Choroba zwyrodnieniowa tej części objawia się bólem karku, rzadziej bólem głowy oraz niekiedy promieniowaniem bólu do ramion i dłoni.
  2. Kręgosłup piersiowy - składa się z 12 kręgów (określanych jako Th1 do Th12 - licząc od góry). Z odcinkiem tym łączą się żebra tworzące klatkę piersiową. Z uwagi na obecność żeber kręgosłup piersiowy charakteryzuje się zwiększoną sztywnością i ograniczoną ruchomością. Z tych powodów jest on również najmniej narażony na chorobę zwyrodnieniową. W stosunku do kręgów szyjnych kręgi piersiowe są masywniejsze, a krzywizna w tym odcinku wypukłością zwrócona jest do tyłu - ukształtowanie takie nazywane jest kifozą.
  3. Odcinek lędźwiowy - na który składa się z pięć kręgów, opisywanych jako L1 do L5. W stosunku do pozostałych odcinków kręgosłupa kręgi lędźwiowe są najbardziej masywne - to właśnie ten odcinek przenosi ciężar górnej połowy ciała. Najbardziej powszechnym objawem choroby zwyrodnieniowej odcinka lędźwiowego jest ból w dolnej części pleców. Ponadto, również często, ból może promieniować wzdłuż kończyn dolnych do stóp.
  4. Odcinek krzyżowy - jest to część która łączy kręgosłup z kośćmi miednicy. W odróżnieniu do innych odcinków nie jest zbudowany z pojedynczych kręgów, których ruchome połączenie zapewnia ruchomość. Odcinek krzyżowy to w rzeczywistości jedna kość, powstała w wyniku zrośnięcia pięciu kręgów, opisywanych jako S1 do S5. Kość guziczna to 4-5 zrośniętych, niewielkich kręgów. Znajduje się na samym dole kręgosłupa, poniżej kości krzyżowej. Do kości tej, uważanej powszechnie za zbędną, przyczepia się wiele ważnych więzadeł oraz mięśni.
wersja desktop powrót do wersji mobilnej