Klasyfikacja złamań kręgosłupa
Złamania kręgosłupa, pomimo ogromnej zmienności indywidualnej uzależnionej m.in. od mechanizmu i energii urazu, wieku itp. wykazują pewną powtarzalność, to znaczy można sklasyfikować w kilkudziesięciu grupach. Aby ustalić stopnień niestabilności kręgosłupa i ujednolicić postępowanie wprowadzono szereg klasyfikacji urazów.

 
Odcinek szyjny
 
W odcinku szyjnym ocena stopnia ciężkości i rodzaju urazu bywa bardzo trudna. Generalnie złamania w tym odcinku dzieli się na złamania kompleksu C1/C2 (szczytowe) oraz poniżej kręgu C2. Spośród wszystkich złamań C1/C2 można wyróżnić kilka typowych, jak złamanie łuku C1 (Jeffersona), złamanie węziny C2 (wisielcze) czy złamanie zęba obrotnika. Klasyfikacja tych rodzajów złamań jest złożona, bierze pod uwagę szereg parametrów. Również w złamaniach poniżej C2 nie ma jednolitej klasyfikacji. Generalnie można podzielić je na zgięciowe, wyprostne i w pozycji neutralnej (kompresyjne), w odróżnieniu od urazów piersiowo-lędźwiowych te ostatnie są najmniej stabilne[1]. W ocenie stabilności poza elementami kostnymi kluczowe znaczenie odgrywają elementy więzadłowe.
 
Odcinek piersiowo-lędźwiowy
 
Znacznie bardziej przewidywalne. Przez lata stosowano klasyfikację Denisa, w oparciu o trójkolumnową koncepcję budowy kręgosłupa[2]. Zgodnie z nią, trzon kręgu składa się z kolumny przedniej: przednia połowa trzonu, środkowej: tylna połowa trzonu oraz tylna: cała pozostała tylna część kręgu (nasady, wyrostki stawowe, łuki). W ogromnym przybliżeniu za niestabilne uchodzą te złamania, które dotyczą więcej niż 1 kolumny. Jakkolwiek klasyfikacja Denisa z uwagi na prostotę jest całkiem przydatna nie uwzględnia ona wielu szczególnych przypadków. W roku 1994 wprowadzono klasyfikację Magerla/AO[3]. Wyróżnia ona 25 rodzajów urazów kręgosłupa podzielonych na trzy grupy pod względem mechanizmu urazu. Najczęstsze są złamania typu A (kompresyjne), rzadko przebiegają z porażeniem kończyn i zazwyczaj są stabilne. Złamania typu B czyli zgięciowe są rzadsze, często niestabilne i powodujące uszkodzenie układu nerwowego. Złamania typu C czyli rotacyjne są na szczęście bardzo rzadkie, gdyż zazwyczaj są wyjątkowo niestabilne i często towarzyszą im ciężkie porażenia. Do oceny stopnia uszkodzenia rdzenia kręgowego wprowadzono szereg skal, najpopularniejsza to ASIA (American Spine Injury Association) [4] będąca niewielką modyfikacją skali Frankela[5]. Wstępna ocena neurologiczna w momencie przyjęcia do szpitala według skali ASIA ma decydujące znaczenie rokownicze. Pacjenci z niewielkim uszkodzeniem neurologicznym (ASIA B) mają bardzo duże szanse na całkowite wycofanie się zaburzeń neurologicznych, z kolei rokowanie pacjentów z całkowitym porażeniem (ASIA A) co do powrotu funkcji jest złe.

 

 

LITERATURA
  1. Allen BL, Jr., Ferguson RL, Lehmann TR, O'Brien RP (1982) A mechanistic classification of closed, indirect fractures and dislocations of the lower cervical spine. Spine (Phila Pa 1976) 7:1-27 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&;db=PubMed&dopt=Citation&list_uids=7071658
  2. Denis F (1983) The three column spine and its significance in the classification of acute thoracolumbar spinal injuries. Spine (Phila Pa 1976) 8:817-831 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&;db=PubMed&dopt=Citation&list_uids=6670016
  3. Magerl F, Aebi M, Gertzbein SD, Harms J, Nazarian S (1994) A comprehensive classification of thoracic and lumbar injuries. Eur Spine J 3:184-201 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&;db=PubMed&dopt=Citation&list_uids=7866834
  4. Maynard FM, Jr., Bracken MB, Creasey G, Ditunno JF, Jr., Donovan WH, Ducker TB, Garber SL, Marino RJ, Stover SL, Tator CH, Waters RL, Wilberger JE, Young W (1997) International Standards for Neurological and Functional Classification of Spinal Cord Injury. American Spinal Injury Association. Spinal Cord 35:266-274 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&;db=PubMed&dopt=Citation&list_uids=9160449
  5. Frankel HL, Hancock DO, Hyslop G, Melzak J, Michaelis LS, Ungar GH, Vernon JD, Walsh JJ (1969) The value of postural reduction in the initial management of closed injuries of the spine with paraplegia and tetraplegia. I. Paraplegia 7:179-192. doi: 10.1038/sc.1969.30 http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&;db=PubMed&dopt=Citation&list_uids=5360915
wersja desktop powrót do wersji mobilnej