Uraz rdzenia kręgowego
Najbardziej dramatycznym następstwem urazów kręgosłupa jest uszkodzenie rdzenia kręgowego. Na szczęście dochodzi do tego stosunkowo rzadko. Statystycznie mniej więcej co dziesiąty pacjent ze złamaniem kręgosłupa będzie całkowicie porażony, dwie trzecie nie będzie miało żadnych niedowładów[1].



Najczęściej do uszkodzenia rdzenia kręgowego dochodzi w odcinku szyjnym, rzadziej w piersiowym. Ponieważ rdzeń kręgowy kończy się mniej więcej na wysokości pierwszego kręgu lędźwiowego urazom poniżej tego poziomu nie towarzyszy uszkodzenie rdzenia kręgowego. Jeśli dojdzie do uszkodzenia rdzenia kręgowego podstawowe znaczenie w określeniu rokowania ma badanie neurologiczne. W celu obiektywizacji wprowadzono tzw. skalę ASIA (ang. American Spinal Injury Classification) - tabela poniżej. Przyjmuje się, że u osób, które przy przyjęciu do szpitala są w stanie neurologicznym ASIA A szansa na powrót funkcji (ustąpienie niedowładu) jest bliska zeru[2].
 
Skala uszkodzenia rdzenia kręgowego ASIA (tabela)

stopień

opis

A

Całkowite: brak funkcji czuciowe/ruchowej poniżej miejsca urazu

B

Częściowe: funkcja czuciowa zachowana, ruchowa nie poniżej miejsca urazu (w tym czucie w okolicy krocza)

C

Częściowe ruchowe: sprawność ponad 50% kluczowych mięśni poniżej miejsca uszkodzenia wynosi poniżej 3/5

D

Częściowe ruchowe: sprawność ponad 50% kluczowych mięśni poniżej miejsca uszkodzenia wynosi > 3/5

E

Brak uszkodzenia: czucie i sprawność ruchowa poniżej poziomu urazu prawidłowe


Postępowanie po urazie rdzenia kręgowego
 
Każdy pacjent z podejrzeniem urazu kręgosłupa (czyli na przykład każda osoba, uczestnicząca w wypadku drogowym) powinna mieć założony kołnierz ortopedyczny tak szybko, jak to jest możliwe aby zapobiegać wtórnym urazom rdzenia kręgowego. Z drugiej strony obawa o stan kręgosłupa nie powinna przesadnie ograniczać czynności wykonywanych w ramach pierwszej pomocy: każda osoba nieprzytomna po urazie powinna być ostrożnie ułożona w pozycji bocznej ustalone - ryzyko zachłyśnięcia jest dużo większe niż dodatkowego urazu rdzenia kręgowego. 
 
Jeśli dojdzie do uszkodzenia rdzenia kręgowego do niedawna obowiązującym standardem postępowania było podanie w ciągu 8 godzin od urazu leku steroidowego - metylprednizolonu. W ostatnich latach wokół tematu narosło wiele kontrowersji, wielu autorów uważa, że nie ma dowodu na jego skuteczność natomiast sam lek ma poważne działania niepożądane. 
 
Wczesne leczenie chirurgiczne (w ciągu pierwszych 24 godzin) urazów rdzenia kręgowego u pacjentów z grupy ASIA A nie ma wpływu na rokowanie. Z kolei zdania na temat szybkiej operacji u pacjentów z częściowym uszkodzeniem (ASIA B-D) są podzielone, obecnie brakuje jednoznacznych dowodów uzasadniających takie postępowanie[3].
 
LITERATURA
 
1. Leucht P, Fischer K, Muhr G, Mueller EJ (2009) Epidemiology of traumatic spine fractures. Injury 40:166-172. doi: S0020-1383(08)00282-9 [pii]
10.1016/j.injury.2008.06.040
2. El Masry WS, Tsubo M, Katoh S, El Miligui YH, Khan A (1996) Validation of the American Spinal Injury Association (ASIA) motor score and the National Acute Spinal Cord Injury Study (NASCIS) motor score. Spine (Phila Pa 1976) 21:614-619
3. Fehlings MG, Perrin RG (2006) The timing of surgical intervention in the treatment of spinal cord injury: a systematic review of recent clinical evidence. Spine (Phila Pa 1976) 31:S28-35; discussion S36. doi: 10.1097/01.brs.0000217973.11402.7f
00007632-200605151-00006 [pii]
wersja desktop powrót do wersji mobilnej