Ile jest kręgów w kręgosłupie człowieka?

U dorosłego człowieka kręgosłup ma zwykle 33–34 kręgi, z czego 24 to osobne, ruchome kręgi, a pozostałe są zrośnięte w kość krzyżową i guziczną. Zakres 33–34 wynika z tego, że kość guziczna może powstać z czterech lub pięciu małych kręgów. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć, jak ta liczba rozkłada się na odcinki kręgosłupa, poniżej znajdziesz proste wyjaśnienie krok po kroku.

Ile jest kręgów w kręgosłupie człowieka?

W podręcznikowym opisie kręgosłup człowieka składa się łącznie z 33–34 kręgów. U góry znajdują się kręgi szyjne, potem piersiowe i lędźwiowe, a niżej krzyżowe i guziczne. Górne odcinki zachowują się jak osobne kostki, które mogą względem siebie się poruszać, dolne z kolei zrastają się w dwie większe kości. Dzięki temu cała oś ciała jest jednocześnie stabilna i elastyczna.

Jeśli policzysz tylko elementy, które widać w badaniu rentgenowskim jako osobne kości, otrzymasz 24 ruchome kręgi. Niżej leżą jeszcze kręgi krzyżowe i guziczne, które u dorosłej osoby tworzą już kość krzyżową i guziczną. W sumie daje to właśnie 33–34 pierwotne kręgi, choć w codziennej mowie często mówi się po prostu o „33 kręgach”.

Typowy kręgosłup dorosłego człowieka składa się z łącznie 33–34 kręgów.

Jak dzieli się kręgosłup na odcinki?

Żeby liczba kręgów miała sens, dobrze jest ją powiązać z podziałem kręgosłupa na odcinki. Od czaszki do miednicy wyróżnia się pięć części: szyjną, piersiową, lędźwiową, krzyżową oraz guziczną. Każda z nich ma swoją stałą, opisaną w anatomii liczbę kręgów, a razem tworzą jedną ciągłą strukturę.

Odcinek szyjny

Najwyżej położony odcinek szyjny ma 7 kręgów szyjnych. To bardzo ruchoma część – tu wykonujesz skłony i obroty głowy. Pierwszy krąg szyjny (tzw. atlas) i drugi (oś) mają nieco inną budowę niż pozostałe, bo muszą umożliwić szeroki zakres ruchu. Mimo tej różnicy w kształcie nadal liczymy je jako zwykłe kręgi, wchodzą więc do ogólnej sumy.

Odcinek piersiowy i lędźwiowy

Pod szyją znajduje się odcinek piersiowy, złożony z 12 kręgów piersiowych. Do nich przyczepiają się żebra, dlatego ta część kręgosłupa jest sztywniejsza i lepiej chroni narządy klatki piersiowej. Każdy z tych kręgów liczy się osobno, wszystkie są ruchome względem siebie, choć zakres ruchu jest mniejszy niż w szyi.

Niżej leży odcinek lędźwiowy, czyli 5 kręgów lędźwiowych. To one przenoszą dużą część ciężaru tułowia na miednicę. Są masywniejsze od piersiowych, ale z punktu widzenia liczenia niczym się nie różnią – każdy jest jednym kręgiem. Gdy podsumujesz szyję, odcinek piersiowy i lędźwiowy, otrzymasz łącznie 7 + 12 + 5 = 24 ruchome kręgi.

Odcinek krzyżowy i guziczny

Pod lędźwiami znajduje się odcinek krzyżowy. W rozwoju człowieka zaczyna on jako 5 osobnych kręgów krzyżowych, które z czasem zrastają się w jedną kość – kość krzyżową. U dorosłej osoby widzisz już tylko tę jedną, dużą kość, ale anatomicznie powstała ona z pięciu pierwotnych kręgów.

Najniżej leży odcinek guziczny, czyli kość ogonowa. Tworzą ją 4–5 kręgów guzicznych, również zrośniętych w jedną małą kość. I właśnie tu pojawia się niewielka zmienność – u części osób jest ich cztery, u innych pięć. To ta różnica sprawia, że całościowa liczba kręgów wynosi 33 lub 34.

Kość krzyżowa tworzy pięć zrośniętych kręgów, a kość guziczna cztery lub pięć kolejnych.

Ile kręgów ma każdy odcinek?

Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak rozkłada się liczba kręgów na poszczególne odcinki, pomaga proste zestawienie liczb. Taki schemat stosuje się w edukacji medycznej i odnosi do typowej budowy dorosłego człowieka:

Jeśli w wierszach od szyjnego do guzicznego dodasz liczby, przy czterech kręgach guzicznych otrzymasz 33, a przy pięciu – 34. Różnica dotyczy więc wyłącznie samego końca kręgosłupa. Pozostałe odcinki mają stałą, praktycznie niezmienną liczbę kręgów.

Dlaczego w różnych źródłach są różne liczby kręgów?

W jednych opisach widzisz informację o 33 kręgach, w innych o 33–34 kręgach, a czasem pojawia się jeszcze liczba 26 kości. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak sprzeczność, w rzeczywistości chodzi jednak o różny sposób liczenia. Część autorów upraszcza opis, inni podkreślają istnienie wariantów anatomicznych, a jeszcze inni liczą nie kręgi, tylko osobne kości u dorosłego.

Zakres 33–34 kręgi

Zakres 33–34 kręgi bierze się z liczby kręgów guzicznych, która może wynosić cztery lub pięć. Gdy jest ich cztery, całkowita liczba kręgów to 33, gdy pięć – 34. Wielu autorów, zwłaszcza w uproszczonych materiałach popularnych, podaje po prostu jedną liczbę 33, bo taki wariant uznaje się za najczęstszy. Z punktu widzenia nauczania bezpieczniej jest jednak mówić o przedziale, który obejmuje obie możliwości.

Liczba 33–34 opisuje typowy zakres liczby kręgów u dorosłego człowieka, a nie dwie zupełnie różne wersje kręgosłupa.

Skąd liczba 26 kości?

Liczba 26, która pojawia się w niektórych materiałach, nie dotyczy liczby kręgów, tylko liczby osobnych kości kręgosłupa dorosłego człowieka. Gdy zliczysz 24 ruchome kręgi (7 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych) i dodasz do nich kość krzyżową oraz guziczną, dostajesz łącznie 26 kości. W tym ujęciu kość krzyżowa liczona jest jako jedna, choć powstała z pięciu kręgów, a kość guziczna jako jedna, choć tworzą ją cztery lub pięć kręgów guzicznych.

Można więc spotkać dwa poprawne, ale opisujące coś innego zdania: że kręgosłup ma 33–34 kręgi oraz że ma 26 kości. Pierwsze odnosi się do pierwotnych elementów, z których kręgosłup się rozwija, drugie – do osobnych kości widocznych u dorosłego w badaniu obrazowym.

Liczba 26 oznacza osobne kości kręgosłupa, a liczba 33–34 liczbę pierwotnych kręgów.

Czy liczba kręgów zawsze jest taka sama?

W schemacie anatomicznym używanym w nauczaniu medycyny liczby dla poszczególnych odcinków są stałe. 7 kręgów szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych i 5 krzyżowych uznaje się za niezmienne. Niewielna zmienność dotyczy przede wszystkim kręgów guzicznych, których u jednej osoby może być cztery, a u innej pięć. Stąd bierze się wspomniany zakres 33–34 kręgi.

U dzieci obraz bywa trochę inny, bo proces zrastania się kręgów krzyżowych i guzicznych w jedną kość trwa przez pewien czas. Gdy jednak mówimy o liczbie kręgów w sensie podręcznikowym, mamy zwykle na myśli budowę dorosłego człowieka. Rzadkie wady rozwojowe, w których liczba kręgów jest inna, opisuje się w specjalistycznych publikacjach i nie zmieniają one ogólnego schematu używanego w edukacji.

Informacja o liczbie kręgów ma charakter ogólny i służy głównie zrozumieniu budowy ciała. Jeśli ktoś odczuwa ból pleców, mrowienie kończyn czy inne niepokojące objawy, źródłem porady powinien być lekarz, a nie sama liczba zapisanych w podręczniku kręgów.

W typowym opisie anatomicznym kręgosłup dorosłego człowieka liczy 33–34 kręgi, a różnica wynika wyłącznie z liczby kręgów guzicznych.